به گزارش پایگاه خبری آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها، در صفحه موقوفات پرتال اصلی آستان مقدس، بخشی با عنوان «واقفان بزرگ» به معرفی واقفان نامی حرم مطهر اختصاص یافته است.
در ادامه، گزارشی از واقفان بزرگ آستان مقدس و موقوفات آنان ارائه می‌شود:
بیگی بیگم
بیگی بیگم (تاجلو بیگم یا تاجلی بیگم)، دختر مهماد بیک (محمد بیک) بن حمزه بیک بکتاش موصلو از ترکمانان موصل و همسر شاه اسماعیل، سرسلسله شاهان صفوی است.
این زن نیکوکار و متدین در سال ۹۲۵ هجری قمری بنای روضه مقدسه حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها را تجدید نمود و ایوان صحن عتیق (ایوان شمالی) را نیز همراه بقعه بنا کرد. او املاک بسیاری که در قم و سلطانیه واقع بود، بر آستان قدس فاطمی وقف نمود.
موقوفات: بر اساس وقف‌نامه‌ای که در تاریخ ۱۰ صفر ۹۲۹ هجری قمری نوشته شده، املاکی در قم و سلطانیه بر آستان مقدس فاطمی وقف شده و تولیت شرعی آن به سید مرشدالدین رشیدالاسلام، متولی شرعی آستان مقدس، واگذار گردیده است.
مرتضی‌قلی‌خان «وکیل‌الملک»
مرتضی‌قلی‌خان پسر محمد اسماعیل خان نوری وکیل‌الملک از خاندان اسفندیاری و حاکم کرمان بود. پدرش او را به روسیه فرستاد تا تعلیمات نظامی فراگیرد و پس از بازگشت وارد قشون ایران شد.
در سال ۱۲۸۶ هجری قمری، مرتضی‌قلی‌خان نوری به لقب پدر «وکیل‌الملک» ملقب شد و به جای حسین‌خان شهاب‌الملک «نظام‌الدوله» حاکم کرمان شد. وکیل‌الملک همچون پدر به دولت‌خواهی، مردم‌داری و نظم شهر پرداخت. بناهای ناتمام پدر را به اتمام رساند و با پرداخت ۸۵ هزار تومان کار حفر نهر شهر نجف را به پایان رسانید.
همچنین سردر عظیمی بر عمارت حضرت معصومه بنا نهاد و مزار حاج محمدحسین نائینی را تعمیر کرد و بسیاری مساجد، میدان، باغ و عمارت ساخت.
موقوفات: شش دانگ مزرعه برهان‌آباد واقع در قصبه راور که در سال ۱۲۸۶ هجری قمری با جمیع توابع و لواحق و متعلقات از اراضی و صحاری و قنوات و عیون، وقف تعمیرات و مرمت روضه منوره حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها نمود.
سید محمد باقر متولی باشی
سید محمد باقر متولی باشی از شخصیت‌های بزرگ قم و مردی عالم، متدین، متعهد و از چهره‌های شاخص و مورد اعتماد و احترام عام و خاص بود.
او به احتمال قبل از درگذشت پدرش، میرزا سید حسین، تولیت آستان مقدس را بر عهده گرفته، اما به طور قطعی در سال ۱۳۱۷ هجری قمری طی فرمانی از طرف مظفرالدین شاه قاجار به مقام تولیت آستان مقدس منصوب شده است. مدت تولیت وی در آستان مقدس طولانی و تا پایان زندگی، یعنی سال ۱۳۶۰ هجری قمری استمرار داشته است.
موقوفات:
شش دانگ قنات و ملک مزرعه علی‌آباد سراجه
چهار دانگ مشاع از شش دانگ آب و ملک قریه زالون‌آباد
آیت‌الله سید محمدرضا گلپایگانی
آیت‌الله سید محمدرضا گلپایگانی از مراجع تقلید معاصر که پس از درگذشت آیت‌الله بروجردی به مرجعیت رسید.
وی از زمره مخالفین رژیم پهلوی و از همراهان امام خمینی بود که پس از تبعید امام به عراق، بیانیه‌ها، اعلامیه‌ها، تلگراف‌ها و سخنرانی‌هایی در حمایت از امام خمینی و انقلاب اسلامی ایراد کرد.
تأسیس بیمارستان، مدارس علمیه، دارالقرآن الکریم و مجمع اسلامی لندن از فعالیت‌های عام‌المنفعه این مرجع تقلید است.
موقوفات: در سال ۱۳۴۰ هجری شمسی، ضمن تحویل گرفتن قطعه زمینی از آستان مقدس، اقدام به احداث یک بیمارستان نمود که نهایتاً توسط ایشان وقف آستان مقدس شد.
آیت‌الله گلپایگانی سرانجام پس از ۳۲ سال مرجعیت و نزدیک به ۷۰ سال تدریس در حوزه علمیه و بعد از ۹۸ سال زندگی پربار، در عصر پنج‌شنبه ۲۴ جمادی‌الثانی ۱۴۱۴ هجری قمری، برابر با ۱۸ آذرماه ۱۳۷۲ هجری شمسی، در بیمارستان شهید رجایی تهران دعوت حق را لبیک گفت. پیکر پاک آن اسطوره علم و تقوا در جوار حرم مقدس حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها به خاک سپرده شد.
حاج سید ابوالفضل تولیت
سید ابوالفضل تولیت فرزند میرزا سید محمد باقر متولی باشی مشهور به مصباح‌التولیه است که در سال ۱۲۸۳ هجری شمسی متولد شد.
وی از سال ۱۳۲۰ هجری شمسی به تولیت آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها برگزیده شد و تا سال ۱۳۴۴ هجری شمسی به مدت ۲۴ سال در این منصب باقی بود. او با ثروت‌هایی که در اختیار داشت، سعی می‌کرد به گروه‌های مبارز و اسلامی کمک نماید.
مصباح‌التولیه در متن مبارزات علیه رژیم پهلوی حضور داشته و در جریان کاپیتولاسیون در تهیه اخبار و اسنادی که به خدمت حضرت امام خمینی (ره) ارائه شد، نقش مهم و اساسی داشته است.
موقوفات:
بنیان عمارت مسجد بالاسر تعویض ضریح مقدس حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها
وقف نیم دانگ از روستای تبرته و یک دانگ برزه زمین و دو شعیر و دو ثلث شعیر از یکصد و دوازده شعیر و سه دانگ مزرعه مشاع، همگی واقع در استان مرکزی
وقف شش دانگ قطعه زمین ۱۳ فرعی از ۸۰ اصلی و شش دانگ قطعه باغ ۹۳ فرعی از ۸۰ اصلی واقع در خمه (استان لرستان)
وقف همگی و تمامی سی هزار متر مربع زمین مشاع از زمین‌های صفی‌آباد (آسایشگاه عجزه و معلولین) با تولیت آستان مقدس
حاج حسین کامکار
حاج حسین کامکار در سال ۱۳۴۰ هجری شمسی بیمارستانی را بر روی زمین وقفی احداث کرد و سپس آن را وقف بر آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها نمود.
