اعمال مستحبی هفته آخر شعبان المعظم

به گزرش پایگاه خبری آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها، اعمال هفته آخر ماه شعبان المعظم از ۲۳ تا ۲۹ شعبان به شرح زیر است؛

اعمال و دعاهای هفته ی آخر شعبان

ماه شعبان، ماه پیامبر اکرم (ص) و زمینه‌ساز درک فیوضات ماه مبارک رمضان است. در روایات آمده است که هر کس در شعبان به عبادت، روزه و استغفار اهتمام ورزد، در رمضان به الطاف الهی نائل می‌شود.

بخش پایانی ماه شعبان، ایامی است که در آن درهای آمرزش گشوده و اعمال خاصی برای آماده‌سازی مؤمن به ماه رمضان توصیه شده است. 

روز بیست‌وسوم شعبان۲۳ بهمن ۱۴۰۴

اعمال:

1. روزه مستحبی: امام صادق (ع) فرمودند:«هر کس سه روز پایانی شعبان را روزه بگیرد، خداوند بدنش را بر آتش حرام می‌کند.»(اقبال الأعمال، ج۲، ص۶۸۴؛ بحارالأنوار، ج۹۴، ص۸۸
2. نماز دو رکعتی:
   • در هر رکعت، یک‌بار «حمد» و سه‌بار «توحید» خوانده شود.
3. دعای روز:
   • اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ تَكُنْ غَفَرْتَ لَنَا فِي مَا مَضَى مِنْ شَعْبَانَ، فَاغْفِرْ لَنَا فِيمَا بَقِيَ مِنْهُ، وَبَلِّغْنَا شَهْرَ رَمَضَانَ بِالْأَمْنِ وَالْإِيمَانِ وَالسَّلَامَةِ وَالإِسْلَامِ. (اقبال الأعمال، ج۲، ص۶۸۴)
   • خدایا! اگر تا کنون ما را نیامرزیده‌ای، در باقی‌مانده این ماه بیامرز و ما را در امنیت و ایمان به ماه رمضان برسان.

روز بیست‌وچهارم شعبان۲۴ بهمن ۱۴۰۴

اعمال:

1. روزه برای تقرب:
   • پیوستن روزه‌های آخر شعبان به رمضان، ثواب فراوان دارد. (وسائل‌الشیعة، ج۷، باب ۱۴)
2. استغفار زیاد:
   • امام رضا (ع): «شعبان ماه استغفار است؛ هر روز هفتاد بار استغفار کنید.» (عیون أخبار الرضا، ج۲، ص۵۹)
3. جمعه آخر ماه شعبان:
   • امام رضا (ع) به ابالصلت هروی فرمودند: «ای اباالصلت! بیشتر ماه شعبان گذشت و این آخرین جمعه از آن است. پس در آنچه باقی مانده از آن، کوتاهی خود را در آنچه گذشته، جبران کن. بر تو باد به روی آوردن به آنچه به کارت می‌آید و ترک آنچه به کارت نمی‌آید. دعا و استغفار و تلاوت قرآن را بسیار کن. به سوی خدا از گناهانت توبه کن تا ماه خدا (رمضان) در حالی به تو روی آورد که تو برای خداوند عزّ و جلّ خالص شده باشی.»سپس حضرت توصیه‌ فرمودند:
     • ادای امانت:هیچ امانتی بر گردنت باقی نگذار مگر اینکه آن را ادا کنی.
     • پاکسازی قلب:هیچ کینه‌ای نسبت به مؤمنی در دلت نباشد مگر آنکه آن را از دلت بیرون کنی.
     • ترک گناه:هیچ گناهی که مرتکب می‌شوی باقی نماند مگر اینکه از آن دست برداری.
     • تقوا و توکل:تقوای الهی پیشه کن و در آشکار و پنهان بر خدا توکل کن، زیرا هرکس بر خدا توکل کند، او برایش کافی است.
     • دعای مخصوص:بسیار این دعا را در باقی‌مانده ماه شعبان بخوان:اللّهُمَّ إِنْ لَمْ تَکُنْ قَدْ غَفَرْتَ لَنا فِی مَا مَضَی مِنْ شَعْبَانَ فَاغْفِرْ لَنا فِی مَا بَقِیَ مِنْهُ(خدایا، اگر در آن قسمت از ماه شعبان که گذشته ما را نیامرزیده‌ای، پس ما را در آن قسمت که از این ماه باقی‌مانده بیامرز.)(وسایل الشیعه)

دعای روز:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَغْفِرُكَ لِكُلِّ ذَنْبٍ أَذْنَبْتُهُ، وَأَتُوبُ إِلَيْكَ مِنْ كُلِّ مَعْصِيَةٍ عَمِلْتُهَا، فَاغْفِرْ لِي وَارْحَمْنِي، إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ.(مصباح المتهجد، ص۵۸۶)خدایا! از هر گناهی که مرتکب شدم آمرزش می‌طلبم، و از هر معصیتی توبه می‌کنم، مرا ببخش و بر من رحم فرما.

روز بیست و پنجم شعبان ۲۴ بهمن ۱۴۰۴

اعمال:

1. روزه با ثواب ایمنی از قبر و مرگ:
   پیامبر (ص) فرمودند:
   «کسی که روز بیست‌وپنجم شعبان روزه گیرد، از سختی مرگ و فشار قبر در امان است.»
   (اقبال الأعمال، ج۲، ص۶۸۶)
2. غسل مستحبی و دعای استغفار عمومی

دعای روز:اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي فِي بَقَايَا هَذَا الشَّهْرِ مِنَ الْعَتَقَاءِ مِنَ النَّارِ، وَارْزُقْنِي التَّوْفِيقَ لِمَا يُقَرِّبُنِي إِلَيْكَ، وَيُبَلِّغُنِي شَهْرَ رَمَضَانَ.(اقبال الأعمال، ج ۲، ص ۶۸۶)خدایا! مرا از آزادشدگان از آتش در این ایام قرار ده و توفیق رسیدنِ شایسته به ماه رمضان روزیم گردان.

روز بیست و ششم شعبان ۲۶ بهمن ۱۴۰۴

اعمال:

1. روزه و آماده‌سازی برای رمضان
   (مفاتیح الجنان)
2. زیارت امام حسین (ع):
   امام صادق (ع): «هر کس در پایان شعبان حسین (ع) را زیارت کند، روز قیامت در بهشت با اوست.» (کامل‌الزیارات، ص۱۴۸)

دعای روز:

اللَّهُمَّ طَهِّرْنِي فِي آخِرِ شَعْبَانَ مِنَ الذُّنُوبِ، وَنَقِّنِي مِنَ الْعُيُوبِ، وَبَلِّغْنِي شَهْرَ الصِّيَامِ وَالْقِيَامِ.(اقبال الأعمال، ج۲، ص۶۸۸)

روز بیست و هفتم شعبان ۲۷ بهمن ۱۴۰۴

اعمال:

1. روزه با ثواب یک‌سال عبادت:
   امام صادق (ع): «روزه بیست‌وهفتم شعبان پاداش یک‌سال عبادت دارد.»
   (اقبال الأعمال، ج۲، ص۶۹۰)
2. دو رکعت نماز مخصوص:
   • رکعت اول: حمد و یس
   • رکعت دوم: حمد و توحید،
   • سپس ۷۰ بار استغفرالله.
3. دعای روز:
   • اللَّهُمَّ اجْعَلْ مَا بَقِيَ مِنْ شَعْبَانَ عَلَى خَيْرٍ، وَأَدْخِلْنِي فِي رَمَضَانَ بِسَلَامَةٍ وَإِيمَانٍ، وَوَفِّقْنِي فِيهِ لِلطَّاعَةِ.
   • (اقبال الأعمال، ج۲، ص۶۹۰)

روز بیست و هشتم شعبان۲۸ بهمن ۱۴۰۴

اعمال:

1. روزه برای برکت در عمر و روزی
2. صدقه برای سلامتی در رمضان
   (وسائل‌الشیعة، ج۶، ص۲۶۹)

دعای روز:

اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي مَا بَقِيَ مِنْ شَهْرِ شَعْبَانَ، وَأَعِنَّا عَلَى صِيَامِ رَمَضَانَ، وَتَقَبَّلْهُ مِنَّا.(اقبال الأعمال، ج۲، ص۶۹۲)

روز بیست‌ونهم شعبان ۲۹ بهمن ۱۴۰۴

اعمال:

1. روزه و دعا برای توفیق رؤیت هلال رمضان
2. نماز و طلب آمادگی برای ورود به رمضان

دعای روز:اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ تَكُنْ غَفَرْتَ لَنَا فِي مَا مَضَى فَاغْفِرْ لَنَا فِيمَا بَقِيَ، وَبَلِّغْنَا شَهْرَ رَمَضَانَ وَنَحْنُ فِي عَافِيَةٍ.(اقبال الأعمال، ج۲، ص۶۹۴)

دعای جامع پایان ماه شعبان

اللَّهُمَّ هَذَا شَهْرُ شَعْبَانَ الَّذِي شَرَّفْتَهُ وَكَرَّمْتَهُ، وَنَسَبْتَهُ إِلَى نَبِيِّكَ … فَأَعِنَّا عَلَى صِيَامِهِ وَقِيَامِهِ، وَتَوَفَّنَا عَلَى مِلَّةِ نَبِيِّكَ، وَاعْصِمْنَا مِنَ الأَهْوَاءِ.
(اقبال الأعمال، ص۶۹۵؛ مفاتیح الجنان)

منابع

1. سید بن طاووس، اقبال الأعمال، ج۲، قم: دارالرضا، ۱۴۱۸ق.
2. شیخ طوسی، مصباح المتهجد، بیروت: مؤسسه فقه الشیعه، ۱۴۰۹ق.
3. علامه مجلسی، بحارالأنوار، ج۹۴، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
4. شیخ حر عاملی، وسائل‌الشیعة، ج۷.
5. شیخ عباس قمی، مفاتیح الجنان، بخش اعمال ماه شعبان.
6. ابن قولویه، کامل‌الزیارات.

در معارف دینی، هفت روز پایانی ماه شعبان از مهم‌ترین اوقات برای تهذیب نفس و آماده‌شدن برای ماه رمضان است. روزه، استغفار و دعا در این ایام، انسان را از غفلت می‌رهاند و در مسیر قرب الهی قرار می‌دهد.دعای پیامبر (ص) در آخر شعبان، روح این ایام را بازگو می‌کند:«اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي شَعْبَانَ، وَبَلِّغْنَا رَمَضَانَ.»