پایگاه خبری آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها| میرزا محمد فیض قمی در سال ۱۲۹۳ هجری قمری در قم و در خاندانی اهل علم دیده به جهان گشود. او پس از فراگیری مقدمات در قم، برای تکمیل تحصیلات راهی تهران و سپس نجف اشرف شد و در محضر بزرگانی چون آخوند خراسانی، سید محمد کاظم طباطبایی یزدی و شیخ الشریعه اصفهانی بهره‌مند گردید. در سال ۱۳۲۵ قمری به سامرا رفت و در شمار شاگردان برجسته میرزای دوم (محمد تقی شیرازی) قرار گرفت و سپس در سال ۱۳۳۳ قمری، بنا به درخواست خانواده، به قم بازگشت و برای همیشه در این شهر ساکن شد.

احیای مدرسه علمیه

آنچه فیض قمی را از بسیاری از عالمان هم‌عصرش متمایز می‌کند، اقدام عملی او در احیای مدارس علمیه قم بود. در سال ۱۳۳۶ قمری، او مدرسه فیضیه را که حجراتش به انبار کاه و علّاف و قهوه‌خانه و محل تجمع معتادان افیونی بدل شده بود، از ید غاصبان بیرون آورد و به تعمیر اساسی آن همت گمارد. او همچنین مدرسه دارالشفاء و مدرسه خان را احیا کرد و همه را مسکن طلاب علوم دینی گرداند. این اقدام، قم را که از سال ۱۲۳۱ قمری (سال وفات میرزای قمی) در دوره‌ای که «قحطی علمی» نامیده می‌شود، از انحطاط علمی نجات داد و بار دیگر به «زینت علم و زیور دانش» آراسته کرد.

دعوت از آیت الله حائری یزدی؛ نقطه عطف تأسیس حوزه

فیض قمی تنها به احیای مدارس بسنده نکرد. در سال ۱۳۴۰ قمری، او برای بسط علوم اسلامی و ایجاد نهضت علمی، دست یاری به سوی علما دراز کرد و از آیت‌الله شیخ عبدالکریم حائری یزدی که در اراک مقیم بود، کتباً برای اقامت در قم دعوت به عمل آورد. این دعوت، نقطه عطفی در تاریخ حوزه علمیه قم بود. با ورود آیت‌الله حائری به قم در سال ۱۳۴۰ قمری (۱۲۹۹ شمسی)، حوزه علمیه قم رونق دوباره گرفت و به یکی از مهم‌ترین مراکز علمی جهان تشیع بدل گشت. فیض قمی همچنین محل نماز جماعت خود در مسجد بالاسر را به آیت‌الله حائری واگذار کرد و با فروتنی، جایگاه خود را در خدمت به حوزه نوپا تعریف کرد.

آرامگاه ابدی در جوار فاطمی

میرزا محمد فیض قمی سرانجام در ۲۵ جمادی‌الاول ۱۳۷۰ قمری (۱۳ اسفند ۱۳۲۹ شمسی)، در حالی که در قنوت نماز دعای «الهی عامِلْنا بفضلک» می‌خواند، روحش به ملکوت اعلی پر گشود. پیکر پاکش پس از تشییع، با اقامه نماز توسط آیت‌الله العظمی سید حسین طباطبایی بروجردی، در ایوان طلای صحن عتیق حرم حضرت فاطمه معصومه (س) به خاک سپرده شد و تاکنون سنگ مزارش زیارتگاه ارادتمندان اوست. این پیوند ابدی با بارگاه کریمه اهل بیت (س)، پاداش عالمی بود که تمام عمر خود را وقف خدمت به علم و حوزه در جوار همان بارگاه کرد.

میرزا محمد فیض قمی، حلقه‌ای از زنجیره عالمانی است که قم را از انحطاط علمی رهانیدند و حوزه علمیه‌ای را بنیان نهادند که امروز به عنوان قلب تپنده تشیع شناخته می‌شود. از احیای مدرسه فیضیه تا دعوت از آیت‌الله حائری، و از تربیت طلاب تا آرام گرفتن در ایوان طلای فاطمی، همه و همه نشان‌دهنده پیوند ناگسستنی این فقیه ربانی با شهر قم و بارگاه حضرت معصومه (س) است. امروز که در جوار این بارگاه مقدس، یاد او را گرامی می‌داریم، باید بدانیم که حوزه علمیه قم، مدیون مردی است که در روزگار قحطی علمی، چراغ دانش را در جوار فاطمی روشن نگاه داشت.