به گزارش پایگاه خبری آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها، حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید محمد حسین راجی در محفل عزاداری ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها که در شبستان امام خمینی(ره) حرم مطهر بانوی کرامت برگزار شد، با تبیین چهارمین عامل تضعیف روحیه مقاومت در جامعه اسلامی، غفلت از دشمن و ناآگاهی از نقشه‌ها و اهداف او را از عوامل آسیب‌زا در بزنگاه‌های تاریخی دانست و بر ضرورت افزایش بصیرت، شناخت تحولات سیاسی و بررسی دقیق اخبار و روایت‌های رسانه‌ای تأکید کرد.
راجی با اشاره به مباحث گذشته، راحت طلبی، دنیاطلبی، ترس و خودباختگی و گسترش فساد و فحشا را از عوامل تضعیف روحیه مقاومت برشمرد و افزود: چهارمین عامل، غفلت از دشمن است؛ زیرا جامعه‌ای که تحرکات و اهداف طرف مقابل را به‌درستی نشناسد و نسبت به نقشه‌های او بی‌توجه باشد، ممکن است در شرایط حساس دچار خطا شود و هزینه‌های سنگینی بپردازد.
ماجرای شرحبیل و جنگ شناختی معاویه
سخنران حرم مطهر با اشاره به روایتی تاریخی درباره تلاش معاویه برای جلب حمایت شرحبیل در رویارویی با امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام، توضیح داد: بر اساس این روایت، معاویه برای تأثیرگذاری بر ذهن شرحبیل، افرادی را در مسیر حرکت او قرار داد تا ادعای نقش داشتن امام علی علیه‌السلام در قتل خلیفه سوم را تکرار کنند. شرحبیل که در ابتدا این ادعا را نمی‌پذیرفت، با تکرار آن از سوی افراد متعدد، تحت تأثیر قرار گرفت و در نهایت موضعی متفاوت اتخاذ کرد.
راجی این ماجرا را نمونه‌ای از آنچه امروز «جنگ شناختی» نامیده می‌شود، دانست و گفت: تکرار یک ادعا از سوی افراد مختلف می‌تواند ذهن مخاطب را تحت تأثیر قرار دهد؛ حتی اگر آن ادعا در ابتدا برای او پذیرفتنی نبوده باشد. دشمن ممکن است برای گروه‌های مختلف، از جمله سخنرانان، مداحان، چهره‌های مشهور و کاربران شبکه‌های اجتماعی، پیام‌ها و محتوای متفاوتی آماده کند تا روایت موردنظر خود را گسترش دهد.
وی با اشاره به برخی مطالب منتشرشده در فضای مجازی در جریان اعتراضات سال ۱۴۰۱، از جمله ادعای ورود نیروهای انتظامی به یک مدرسه دخترانه و کشته شدن یک دانش‌آموز، گفت: در نمونه‌ای که او نقل کرد، یکی از چهره‌های مشهور پس از انتشار این ادعا، با دعوت یک امام جمعه برای بررسی موضوع از نزدیک روبه‌رو شد. این فرد اعلام کرده بود که پیام‌های متعددی درباره آن موضوع دریافت کرده و بر همان اساس مطلب را منتشر کرده است.
سخنران حرم مطهر بانوی کرامت با بیان اینکه انتشار گسترده یک ادعا، به‌تنهایی دلیل درستی آن نیست، تأکید کرد: پیش از بازنشر اخبار و موضع‌گیری درباره حوادث، باید درباره منبع، شواهد و صحت اطلاعات تحقیق کرد؛ زیرا غفلت از شیوه‌های عملیات روانی می‌تواند افراد را به بازتاب‌دهنده ناخواسته روایت‌های نادرست تبدیل کند.
بصیرت؛ تشخیص حق از حق‌نما
راجی در ادامه، بصیرت را فراتر از تشخیص ساده حق از باطل دانست و اظهار داشت: در بسیاری از موقعیت‌ها، تشخیص حق و باطل دشوار نیست؛ اما مسئله اصلی، تشخیص حق از حق‌نما و واقعیت از سراب در فضایی آمیخته با اطلاعات متناقض است.
وی افزود: بصیرت به انسان کمک می‌کند تا در میان روایت‌های گوناگون، ظاهر امور را با واقعیت اشتباه نگیرد و درباره تحولات پیچیده، سنجیده قضاوت کند.
وی با اشاره به تصمیم رهبر شهید در جریان جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ و حمله ائتلاف به رهبری آمریکا به عراق، بیان کرد: در آن زمان برخی نمایندگان مجلس خواستار حمایت ایران از عراق در برابر آمریکا بودند؛ اما رهبر شهید اعلام کردند که هر دو طرف این جنگ را دارای باطل می‌داند و جمهوری اسلامی نباید وارد آن شود.
راجی با اشاره به فضای سیاسی آن دوره، این تصمیم را نمونه‌ای از تحلیل راهبردی و پرهیز از گرفتار شدن در دوگانه‌سازی‌های سیاسی دانست و گفت: ورود ایران به آن جنگ می‌توانست کشور را در مسیری قرار دهد که با منافع و امنیت ملی آن سازگار نباشد.
راجی با اشاره به نقش منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران در تحولات عراق، سوریه و لبنان، این اقدامات را بخشی از راهبردی دانست که به باور او، مانع پیشبرد برخی برنامه‌های آمریکا در منطقه شده است.
وی با اشاره به تغییرات توان نظامی ایران طی چند دهه گذشته، به پیشرفت در حوزه موشکی و پهپادی پرداخت و اظهار داشت: توسعه این توانمندی‌ها بخشی از راهبرد دفاعی کشور برای مقابله با برتری نظامی قدرت‌های بزرگ بوده است.
راجی با اشاره به جنگ روسیه و اوکراین و گزارش‌های مربوط به استفاده از پهپادهای ایرانی در این جنگ، به موضوع توانمندی‌های پهپادی ایران نیز پرداخت و آن را نشانه‌ای از تغییر جایگاه فناوری نظامی کشور در مقایسه با دهه‌های گذشته دانست.
نقش راهبردهای نامتقارن در توان دفاعی ایران
وی با اشاره به مقاله‌ای از یکی از استادان دانشگاه جورج‌تاون درباره مقایسه راهبردهای رهبران ایران و آمریکا، گفت: در آن تحلیل به استفاده از روش‌های نامتقارن و جنگ نامنظم به‌عنوان راهی برای مقابله با برتری نظامی قدرت‌های بزرگ اشاره شده است.
راجی توضیح داد: کشوری که امکان تولید یا تأمین همه تجهیزات پیشرفته نظامی رقیب را ندارد، می‌تواند با تمرکز بر توانمندی‌هایی متناسب با ظرفیت خود، هزینه‌های عملیات نظامی طرف مقابل را افزایش دهد.
وی با اشاره به موشک‌های بالستیک و شناورهای تندرو، این حوزه‌ها را از نمونه‌های راهبرد دفاعی نامتقارن ایران معرفی کرد.
غفلت از تهدیدها و پیامدهای آن در فضای مجازی
سخنران حرم مطهر با اشاره به نقش شبکه‌های اجتماعی در شکل‌دهی به ذهنیت نسل جوان، گفت: مواجهه با اخبار و تصاویر بدون شناخت زمینه و اهداف منتشرکنندگان آن‌ها می‌تواند موجب برداشت‌های نادرست از تحولات شود.
راجی با اشاره به تصویری که در نخستین روزهای جنگ منتشر شده بود و در آن، اصابت موشک به ساختمانی در منطقه‌ای مسکونی دیده می‌شد، اظهار داشت: اگر مخاطب بدون بررسی شواهد، درباره اهداف و رفتار طرف‌های درگیر قضاوت کند، ممکن است در تحلیل رویدادها دچار اشتباه شود.
وی همچنین به فعالیت نیروهای جهادی در تهران پس از حملات و تلاش آنان برای کمک به مردم، امدادرسانی و جمع‌آوری وسایل باقی‌مانده از ساختمان‌های آسیب‌دیده اشاره کرد و گفت: برخی افراد با تکیه بر تصورات خود درباره رفتار آمریکا و دیگر بازیگران خارجی، انتظار داشتند که گرایش سیاسی یا حمایت از یک طرف، مانع آسیب دیدن اموال و محل زندگی آنان شود؛ در حالی که چنین تصوری نمی‌تواند جایگزین شناخت واقع‌بینانه از شرایط و تهدیدها شود.
راجی با تأکید بر اینکه تحلیل مسائل سیاسی و امنیتی نیازمند توجه به پیچیدگی‌های موضوع است، افزود: تصمیم‌گیری بر اساس یک خبر، یک تصویر یا یک برداشت سطحی، ممکن است پیامدهای جدی داشته باشد.
انتقاد از راه‌حل‌های مبتنی بر واگذاری امتیاز به آمریکا
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با انتقاد از پیشنهادهایی که واگذاری امتیازهای راهبردی به آمریکا را راهی برای جلوگیری از تنش معرفی می‌کنند، به تجربه لیبی اشاره کرد و گفت: کنار گذاشتن بخشی از توانمندی‌های راهبردی، لزوماً مانع اقدام نظامی یا فشار خارجی نمی‌شود.
راجی با اشاره به سرنوشت حکومت معمر قذافی و مداخله نظامی ناتو در لیبی در سال ۲۰۱۱، اظهار داشت: باید میان وعده‌های سیاسی قدرت‌های خارجی و رفتار عملی آن‌ها تفاوت قائل شد.
سخنران حرم مطهر بانوی کرامت با اشاره به تجربه عراق پس از حمله آمریکا در سال ۲۰۰۳، موضوع آسیب به زیرساخت‌های برق و آب و نیز اختلافات مربوط به درآمدهای نفتی این کشور را مطرح کرد و گفت: این تجربه‌ها نشان می‌دهد که تحلیل روابط خارجی باید فراتر از وعده‌های کوتاه‌مدت و با توجه به پیامدهای بلندمدت انجام شود.
راجی با بیان اینکه بصیرت به معنای نادیده گرفتن مشکلات نیست، بلکه به معنای دیدن مشکلات در کنار اهداف و مسئولیت‌های بزرگ‌تر است، گفت: نگاهی که به انسان امکان می‌دهد در برابر دشواری‌ها، تصمیم خود را بر اساس مجموعه‌ای از ارزش‌ها و ملاحظات اتخاذ کند.
ضرورت هوشیاری در برابر دشمن و تقویت بصیرت
وی در پایان سخنان خود، با اشاره به کلام امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام درباره ضرورت هوشیاری در برابر دشمن، اظهار داشت: جامعه‌ای که از تحرکات طرف مقابل غافل شود، ممکن است زمانی متوجه خطر شود که فرصت واکنش مناسب را از دست داده باشد.
راجی با استناد به آیات پایانی سوره اعراف درباره غفلت انسان، بر ضرورت تقویت قدرت تحلیل، شناخت اهداف و روش‌های تبلیغاتی، بررسی صحت اخبار و پرهیز از ساده‌انگاری در مسائل سیاسی و اجتماعی تأکید کرد.
وی خاطرنشان کرد: همان‌گونه که دنیاطلبی، ترس و فساد می‌توانند روحیه مقاومت را تضعیف کنند، غفلت از دشمن نیز ممکن است جامعه را در بزنگاه‌های تاریخی با آسیب روبه‌رو سازد؛ ازاین‌رو، افزایش آگاهی و بصیرت باید بخشی جدی از مسئولیت فردی و اجتماعی مسلمانان باشد.
